Gert van Harskamp
Forse duikeling chipfondsen in AEX
Halverwege de middag rond 15 uur koerst de AEX een kleine 0,2 procent hoger op 1084 punten. Onder de hoofdfondsen verstevigt Unilever zijn winst en gaat met een plus van 4,2 procent aan kop. De databedrijven Wolters Kluwer en RELX volgen met een winst van respectievelijk 4,1 procent en 3,6 procent. Citi Research rekent op een stijging van de autonome groei van Wolters Kluwer in het tweede kwartaal en herhaalde het koopadvies met een koersdoel van 99,00 euro. Shell wint 2,4 procent na een goed ontvangen kwartaalupdate.
De chipfondsen hebben het moeilijk. ASMI moet 6,8 procent prijsgeven. Besi verliest 6,4 procent en ASML zakt 6,3 procent. Besi stond maandag ook al onder druk door twijfels over de adoptie van hybrid bonding.
In de AEX staat Exor, het investeringsvehikel van Fiat-familie Agnelli, ondanks een klein plusje van 0,2 procent op het laagste niveau sinds eind 2022 vanwege grote belangen in de noodlijdende Europese auto-industrie
In de Midkap is Air France-KLM de hoogvlieger met een winst van 3,3 procent na een goed rapport van JP Morgan. Bouwers Bam en Heijmans zakken allebei 2,5 procent en zijn hekkensluiter.
De chipfondsen hebben het moeilijk. ASMI moet 6,8 procent prijsgeven. Besi verliest 6,4 procent en ASML zakt 6,3 procent. Besi stond maandag ook al onder druk door twijfels over de adoptie van hybrid bonding.
In de AEX staat Exor, het investeringsvehikel van Fiat-familie Agnelli, ondanks een klein plusje van 0,2 procent op het laagste niveau sinds eind 2022 vanwege grote belangen in de noodlijdende Europese auto-industrie
In de Midkap is Air France-KLM de hoogvlieger met een winst van 3,3 procent na een goed rapport van JP Morgan. Bouwers Bam en Heijmans zakken allebei 2,5 procent en zijn hekkensluiter.
Gert van Harskamp
Amerikaans handelstekort fors opgelopen
Het tekort op de Amerikaanse handelsbalans is in mei meer dan 42 procent opgelopen ten opzichte van de maand ervoor. Dit blijkt uit cijfers van het Amerikaanse ministerie van Handel.
Het handelstekort steeg van een herziene 54,6 miljard dollar in april naar 77,6 miljard dollar in mei, oftewel een toename van ruim 42 procent. De export van Amerikaanse goederen nam in mei met ruim 3 procent af tot 317,7 miljard dollar, terwijl de import van goederen juist met ruim 3 procent toenam naar 395,3 miljard dollar.
Met de Europese Unie was er in mei een handelstekort van 9,3 miljard dollar en met China een tekort van 14,5 miljard dollar. In april lagen deze tekorten nog lager.
Het handelstekort steeg van een herziene 54,6 miljard dollar in april naar 77,6 miljard dollar in mei, oftewel een toename van ruim 42 procent. De export van Amerikaanse goederen nam in mei met ruim 3 procent af tot 317,7 miljard dollar, terwijl de import van goederen juist met ruim 3 procent toenam naar 395,3 miljard dollar.
Met de Europese Unie was er in mei een handelstekort van 9,3 miljard dollar en met China een tekort van 14,5 miljard dollar. In april lagen deze tekorten nog lager.
Gert van Harskamp
Chinees AI-bedrijf DeepSeek ontwikkelt eigen chip
Ook het Chinese AI-bedrijf DeepSeek ontwikkelt een eigen AI-chip. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. Daardoor wil de Chinese start-up minder afhankelijk worden van Nvidia en Huawei voor chips.
De chip is bedoeld voor inference. Dat is het proces waarbij AI-modellen, nadat ze getraind zijn, voorspellingen doen of beslissingen nemen op basis van gegevens die ze binnenkrijgen.
DeepSeek zorgde begin vorig jaar voor opschudding toen de Chinese AI-tool werd geïntroduceerd. DeepSeek haalde met minder rekenkracht verrassend goede prestaties. Het steeg naar de top van de ranglijst van de appwinkel van Apple en haalde ChatGPT, chatbot van OpenAI, in.
Ook concurrenten van DeepSeek kijken naar de mogelijkheid om eigen chips te ontwikkelen. OpenAI maakte vorige maand bekend aan een eigen chip te werken in samenwerking met chipbedrijf Broadcom. Anthropic zou eveneens overwegen om eigen AI-chips te bouwen, meldde Reuters eerder.
De chip is bedoeld voor inference. Dat is het proces waarbij AI-modellen, nadat ze getraind zijn, voorspellingen doen of beslissingen nemen op basis van gegevens die ze binnenkrijgen.
DeepSeek zorgde begin vorig jaar voor opschudding toen de Chinese AI-tool werd geïntroduceerd. DeepSeek haalde met minder rekenkracht verrassend goede prestaties. Het steeg naar de top van de ranglijst van de appwinkel van Apple en haalde ChatGPT, chatbot van OpenAI, in.
Ook concurrenten van DeepSeek kijken naar de mogelijkheid om eigen chips te ontwikkelen. OpenAI maakte vorige maand bekend aan een eigen chip te werken in samenwerking met chipbedrijf Broadcom. Anthropic zou eveneens overwegen om eigen AI-chips te bouwen, meldde Reuters eerder.
Mark Garrelts
'Defensie-industrie moet meer risico nemen om op te schalen'
NAVO-chef Mark Rutte heeft de defensie-industrie opgeroepen om "meer risico te nemen". Hij verklaarde op de NAVO-top in Ankara dat lidstaten structureel bereid zijn om meer geld uit te geven aan defensie, maar dat zou alleen mogelijk zijn als de industrie ook opschaalt. "Ik vraag jullie om een sprong te wagen."
"Je weet dat de markt groeit", verzekerde Rutte op het zogenoemde Defence Industry Forum van de NAVO-top. "De bondgenoten zullen blijven investeren in defensie. Dit is geen afwijking, dit is een trend." Hij benadrukte dat spoed van belang is, omdat ook vijanden als Rusland snel veel geld in hun krijgsmacht steken. "Het gezoem van machines moet gebrul worden. Dat klinkt dramatisch, maar het kan wel worden bereikt."
Volgens Rutte zijn de NAVO-landen meer open over wat ze nodig hebben van de industrie dan ooit. Hij zei dat de lidstaten voor het eerst gezamenlijk openbaar maken waar ze op militair vlak behoefte aan hebben, als signaal aan de markt.
Volgens de secretaris-generaal is de samenwerking tussen de NAVO-landen en de defensie-industrie de afgelopen jaren wel verbeterd. Vorig jaar op de top in Den Haag besloten de lidstaten om de uitgaven aan defensie voor 2035 te verhogen naar 5 procent van het bbp. En een jaar later is daar veel van te merken, zei hij.
Mark Garrelts
IEA: conflict Midden-Oosten blijft wereldwijde gasmarkt verstoren
De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten blijven de wereldwijde gasmarkt verstoren. Een krapper aanbod en hogere gasprijzen drukken de vraag, vooral in de industrie en de elektriciteitssector. Dat meldt het Internationaal Energieagentschap (IEA) in een rapport over de gasmarkt.
Voor het conflict ging wereldwijd ongeveer 20 procent van het vloeibaar gemaakt aardgas (lng) door de belangrijke Straat van Hormuz. Sinds de Verenigde Staten en Iran halverwege juni een voorlopig akkoord bereikten om de vijandelijkheden te beëindigen en de zeestraat weer open te stellen, neemt het aantal lng-tankers dat de route gebruikt weer toe. Toch ligt het verkeer nog altijd ruim onder het niveau van voor het conflict.
De aardgasprijzen in Azië en Europa zijn inmiddels gedaald ten opzichte van de piek in maart, maar liggen nog steeds duidelijk boven het niveau van 2025. Volgens het IEA is de wereldwijde vraag naar aardgas in de eerste helft van 2026 gedaald ten opzichte van een jaar eerder.
Vooral in het Midden-Oosten nam de vraag af door een krapper aanbod en schade aan industrieën die veel gas gebruiken. Ook in Azië daalde de gasvraag, door hogere prijzen en overheidsmaatregelen om het verbruik te beperken. Dat gebeurt door onder meer de elektriciteitssector vaker over te laten schakelen op steenkool.
Volgens het IEA daalde de lng-productie in Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten tussen maart en juni met bijna 80 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Desondanks blijft de wereldwijde lng-aanvoer over heel 2026 naar verwachting vrijwel gelijk aan die van 2025. Dit komt door extra productie in Noord-Amerika, Afrika en Australië. Als de Straat van Hormuz echter niet voor het begin van het vierde kwartaal volledig wordt heropend, kan de wereldwijde lng-aanvoer dit jaar voor het eerst sinds 2012 krimpen.
Mark Garrelts
'Cijferseizoen test voor AI-investeringscyclus'
Het komende cijferseizoen wordt meer dan een graadmeter voor de bedrijfswinsten, stelt Laura Cooper, Global Investment Strategist bij Nuveen.
De markt rekent op een winstgroei van ongeveer 22% voor de S&P 500 op jaarbasis, de hoogste groei sinds 2021. Dat optimisme is echter sterk geconcentreerd: de tien grootste bedrijven zullen naar verwachting goed zijn voor ongeveer driekwart van de totale winstgroei van de index
"
Dit cijferseizoen wordt volgens Cooper vooral een test voor de AI-investeringscyclus, en veel minder voor het Amerikaanse bedrijfsleven als geheel. "De komende weken draait het vooral om wat de grote technologiebedrijven zeggen over hun investeringsplannen."
Cooper wijst er op dat techbedrijven vorig kwartaal gezamenlijk hun capex-prognoses met meer dan 100 miljard dollar verhoogden. "Opnieuw zulke forse opwaartse bijstellingen lijken onwaarschijnlijk. De belangrijkste vraag is daarom of bedrijven bereid zijn hun AI-investeringen ook na de komende kwartalen op peil te houden."
Dit cijferseizoen wordt volgens Cooper vooral een test voor de AI-investeringscyclus, en veel minder voor het Amerikaanse bedrijfsleven als geheel. "De komende weken draait het vooral om wat de grote technologiebedrijven zeggen over hun investeringsplannen."
Cooper wijst er op dat techbedrijven vorig kwartaal gezamenlijk hun capex-prognoses met meer dan 100 miljard dollar verhoogden. "Opnieuw zulke forse opwaartse bijstellingen lijken onwaarschijnlijk. De belangrijkste vraag is daarom of bedrijven bereid zijn hun AI-investeringen ook na de komende kwartalen op peil te houden."
Als de vooruitzichten voor AI-investeringen beginnen te verslechteren, reiken de gevolgen volgens Cooper veel verder dan de technologiesector. "Dan nemen de verwachtingen voor de productiviteitsgroei af, worden de argumenten voor structureel hogere beleidsrentes minder overtuigend en begint een van de belangrijkste pijlers onder het Amerikaanse exceptionalisme af te brokkelen. Dat kan uiteindelijk een belangrijke factor worden voor het toekomstige rentepad van de Fed."
Mark Garrelts
Nasdaq zakt weg bij start, Dow op recordjacht
Op Wall Street lijkt vooral techbeurs Nasdaq dinsdag bij de start de weg omlaag in te slaan. De Dow Jones-index die een dag eerder voor het eerst boven de 53.000 punten sloot, gaat naar verwachting de recordjacht voort zetten.
Mark Garrelts
Groene belegger ziet af van juridische stappen tegen BP
De activistische beleggersgroep Follow This ziet af van juridische stappen tegen olie- en gasconcern BP. Het groene beleggerscollectief meldt dinsdag dat het in plaats daarvan een nieuwe aandeelhoudersresolutie zal indienen voor de algemene vergadering van 2027. Het is nog niet bekend wat dat voorstel inhoudt.
Het besluit van Follow This volgt op de gebeurtenissen tijdens de aandeelhoudersvergadering in april. Toen werd onder meer een voorstel van BP weggestemd om klimaatrapportageverplichtingen te schrappen.
Na deze vergadering "verwachten we niet dat BP opnieuw een aandeelhoudersresolutie zal blokkeren", zegt de Nederlandse oprichter van Follow This, Mark van Baal, nu. "We hebben geen rechterlijke uitspraak nodig om aandeelhoudersrechten te verdedigen, nu de aandeelhouders hebben laten zien dat het blokkeren van een resolutie niet getolereerd zal worden."
Follow This dreigde in maart in het Verenigd Koninkrijk naar de rechter te stappen omdat BP hun aandeelhoudersvoorstel niet op de agenda voor de jaarvergadering wilde zetten. Daarin riep de organisatie BP op om een strategie te presenteren om waardevol te blijven in een scenario waarin de vraag naar fossiele brandstoffen daalt. BP zou de aandeelhoudersresolutie hebben geweigerd omdat die niet voldoet aan de statuten van het bedrijf en het Britse vennootschapsrecht.
Mark Garrelts
ECB wil actieplannen van banken tegen cyberdreiging door AI
De Europese Centrale Bank (ECB) roept banken op plannen op te stellen om de groeiende dreiging van zeer geavanceerde AI-systemen voor de cyberveiligheid het hoofd te bieden. De dreiging komt volgens de bankentoezichthouder van AI-modellen, zoals Claude Mythos van het Amerikaanse Anthropic.
Claudia Buch, de hoogste toezichthouder van de ECB, wil dat banken uiterlijk eind oktober actieplannen indienen. Zij drong er bij de directies van banken op aan om het uitrollen van software-updates te versnellen, AI-gestuurde cyberverdediging te versterken en het toezicht op externe dienstverleners aan te scherpen. Op de langere termijn moeten banken hun IT-infrastructuur moderniseren.
"De ECB roept grote banken op om snel in kaart te brengen hoe de nieuwe cyberdreigingen hun organisatie kunnen raken. Ook moeten ze een concreet actieplan maken met maatregelen om hun beveiliging verder te versterken", aldus Buch.
Mark Garrelts
Voeding en olie lopen voorop
Na de positieve ochtendsessie met zicht op de tussentijdse recordstand van halverwege juni koerst de AEX rond de lunch 0,2 procent hoger bij een stand van 1084,7 punten.
Bij de hoofdfondsen valt Unilever goed in de smaak met een plus van 3,1 procent. Het voedingsbedrijf heeft sinds begin juni de wind weer stevig in de rug gekregen.
Shell zit ook in de lift met een vooruitgang van 2,8 procent na de goed ontvangen update over het tweede kwartaal.
Aan de andere kant gaan chipfondsen in de verkoop na de golf aan winstnemingen bij Samsung. Hekkensluiter ASMI, Besi en ASML duiken tot 6,2 procent omlaag.
In de Midkap zitten de bouwers achteraan. BAM en Heijmans raken 2,1 procent en 1,8 procent kwijt.
Bij de hoofdfondsen valt Unilever goed in de smaak met een plus van 3,1 procent. Het voedingsbedrijf heeft sinds begin juni de wind weer stevig in de rug gekregen.
Shell zit ook in de lift met een vooruitgang van 2,8 procent na de goed ontvangen update over het tweede kwartaal.
Aan de andere kant gaan chipfondsen in de verkoop na de golf aan winstnemingen bij Samsung. Hekkensluiter ASMI, Besi en ASML duiken tot 6,2 procent omlaag.
In de Midkap zitten de bouwers achteraan. BAM en Heijmans raken 2,1 procent en 1,8 procent kwijt.
Mark Garrelts
Rheinmetall en Lockheed gaan ATACMS-raketten bouwen in Duitsland
Het Duitse defensieconcern Rheinmetall heeft op de NAVO-top in het Turkse Ankara een principeovereenkomst getekend met de Amerikaanse branchegenoot Lockheed Martin voor de gezamenlijke productie van ATACMS-raketten in Duitsland. ATACMS zijn ballistische langeafstandsraketten voor gronddoelwitten.
De productie moet plaatsvinden bij de fabriek van Rheinmetall in Unterlüss in de deelstaat Nedersaksen. Daar wordt momenteel gebouwd aan een fabriek voor de productie van raketmotoren die bijna klaar is. De productie van die motoren zou begin 2027 moeten beginnen, samen met de productie van componenten voor de raket.
Volgens de bedrijven is de overeenkomst een volgende stap bij de productie, integratie en distributie van ATACMS-raketten binnen de NAVO-landen en Europese bondgenoten. Het wordt de eerste fabriek voor ATACMS buiten de Verenigde Staten.
Mark Garrelts
Morgan Stanley ziet brood in SpaceX
SpaceX, het ruimtevaart- en AI-bedrijf van Elon Musk, is door Morgan Stanley op de kooplijst gezet. Analisten bij de Amerikaanse grootbank wijzen daarbij op de verwachte sleutelrol van SpaceX bij AI in de komende jaren. Het koersdoel dat Morgan Stanley hanteert, bedraagt 300 dollar, een fors opwaarts potentieel in vergelijking met de huidige koers van 160 dollar. SpaceX ging tegen een introductieprijs van 130 dollar naar de beurs.
Mark Garrelts
Europarlement verdeeld over redding Europese auto-industrie
Het Europees Parlement is het erover eens dat er dringend maatregelen moeten worden genomen om de Europese auto-industrie te redden. Die eensgezindheid is weg zodra het gaat over de soort maatregelen. Grofweg zet het ene kamp vol in op de productie van elektrische auto's, terwijl het andere kamp de focus op elektrificering overdreven vindt en geen verbod wil op verbrandingsmotoren per 2035.
Vrijwel alle Europarlementariërs spraken in het debat hun zorgen uit over de Europese auto-industrie, waar honderdduizenden banen zijn verdwenen en dreigen te verdwijnen. De verkoop van goedkope Chinese auto's in Europa is daar mede debet aan, stellen ze. Ook de EU-regelgeving zet autobedrijven op achterstand, verwijt een flink aantal de Europese Commissie.
Rechtse en radicaalrechtse partijen willen geen verbod op verbrandingsmotoren, omdat de auto-industrie daarmee "de nek wordt omgedraaid". Linkse partijen vinden juist dat de omslag naar elektrische auto's sneller moet.
Mark Garrelts
NAVO-landen kiezen Saab als vervanger voor AWACS-radarvliegtuigen
De NAVO schaft tot tien Saab GlobalEye-surveillancevliegtuigen aan om de verouderde AWACS-radarvliegtuigen te vervangen. Dat heeft secretaris-generaal Mark Rutte bekendgemaakt op de NAVO-top in Ankara. De toestellen worden aangeschaft door Nederland en tien andere lidstaten van de NAVO.
De AWACS fungeren als de ogen en oren van de NAVO in de lucht. Eerder leken de AWACS van Boeing vervangen te worden door een modernere variant van de Amerikaanse vliegtuigbouwer. Maar de landen besloten om voor een Europees alternatief te gaan toen de Verenigde Staten afhaakten, omdat daardoor de prijs van deze nieuwe toestellen flink zou stijgen.
Met GlobalEye kan de NAVO "uitgestrekte gebieden op land, ter zee en in de lucht monitoren", stelt Saab. Het GlobalEye-systeem van Saab wordt geïnstalleerd op een Canadees Bombardier-vliegtuig. Het Zweedse Saab meldt dat er nog geen bestelling is gedaan. "We kijken uit naar de volgende stappen in de onderhandelingen", stelt topman Micael Johansson.
Mark Garrelts
Duitse industrie groeit sterker dan verwacht door autosector
De productie in de Duitse industrie is in mei voor de tweede maand op rij gestegen, meldt het Duitse statistiekbureau Destatis. De stijging werd vooral gedreven door een verbetering van de activiteit in de belangrijke autosector van het land.
De groei is een nieuwe opsteker voor de grootste economie van Europa en een nieuw teken dat de belangrijkste handelspartner van Nederland herstelt van de negatieve gevolgen van de Iranoorlog. Maandag bleek al dat de Duitse fabrieksorders in mei onverwachts zijn gestegen, na een scherpe daling in april. De Duitse inspanningen om de strijdkrachten te moderniseren zorgden daarbij voor een sterke stijging van de orders voor defensiematerieel.
De Duitse industriële productie steeg in mei met 0,9 procent ten opzichte van een maand eerder. Economen hadden gerekend op een nipte groei van 0,1 procent. De omvangrijke auto-industrie liet een productiestijging zien van 3,6 procent. De productie in de bouwsector groeide met 0,9 procent.
ReagerenHuisregels